• حذف صفر از پول ملی و مزایا و معایب آن
      کد مقاله: 20002

      حذف صفر از پول ملی
      هیئت دولت در جلسه صبح چهارشنبه (۹ مردادماه) به ریاست حسن روحانی رئیس‌جمهور، لایحه پیشنهادی بانک مرکزی مبنی بر تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان و حذف چهار صفر را بعد از گذشت ۲۴ سال به تصویب رساند.
      سابقه ایده حذف صفر از پول ملی کشور یعنی ریال، به دهه ۷۰ می‌رسد. موضوع حذف صفر از پول ملی، در سال ۷۲ در دستور کار اداره بررسی‌های اقتصادی بانک مرکزی قرار گرفت اما برخی مسئولان با این اقدام موافق نبودند بنابراین اجرایی نشد.
      دلیل مطرح‌شدن حذف صفر در این دوره، تورم بالایی بود که به دلیل برنامه آزادسازی اقتصادی و شوک‌های نفتی حاصل از پایان جنگ و سرازیر شدن دلارهای نفتی به اقتصاد ایران در دولت پنجم و ششم ایجادشده بود.

      این پیشنهاد همواره مطرح بوده اما این طرح در دولت هفتم و هشتم مسکوت ماند و پس‌ازآن مجدد در دولت نهم و دهم جدی‌تر پیگیری شد. در این دولت، حذف چهار صفر از پول ملی با توجه به کاهش شدید ارزش ریال در مقابل ارزه‌ای دیگر پس از بررسی‌های کارشناسی صندوق بین‌المللی پول و مشورت با برخی از کشورها مانند ترکیه که تجربه حذف ۶ صفر را داشتند به تصویب هیئت‌وزیران رسید. سال ۱۳۹۵ هیئت دولت در قالب لایحه بانک مرکزی ماده‌ای برای تغییر واحد پول کشور از ریال به تومان تصویب کرد. این لایحه به دلیل مخالفت‌ها و آماده نبودن دیگر مواد آن، هیچ‌گاه برای تصویب به بهارستان نرفت.

      دلایل لزوم حذف صفر از ریال

      ﻳﻜﻲ ازﻣﺒﺎﺣﺜﻲ ﻛﻪ دراﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ،ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﻪ رواج و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻛﺎرتﻫﺎی اﻋﺘﺒﺎری ﺑﺠﺎی ﺣﺬف ﺻﻔﺮ از ﭘﻮل ﻣﻠﻲ اﺳﺖ .در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺟﻬﺎن ﻫﻢ ﻛﻪ ﻛﺎرﺗﻬﺎی اﻋﺘﺒﺎری ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻛﺎرﺑﺮد را دارﻧﺪ، ﺑﺎز ﻫﻢ اﺳﻜﻨﺎس در دﺳﺖ ﻣﺮدم وﺟﻮد دارد ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﺗﻌﺪاد آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺎ ﻛﻤﺘﺮ اﺳﺖ . ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎرت ﭘﻮﻟﻬﺎی اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺷﻴﻮه ﻫﺎی ﭘﺮداﺧﺖ ﻏﻴﺮ ﺣﻀﻮری ﻧﻴﺰ ﺑﻮد و ﻛﻼ ﺷﻴﻮه مصرف و نقش پول در مبادلات مورد بازبینی قرار گیرد .


      ﺑﺎ ﺣﺬف ﺻﻔﺮﻫﺎ، دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺴﺖ ﺑﺮای ﻳﻚ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﻮﭼﻚ ﺣﺠﻢ زﻳﺎدی از ﭘﻮل ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺷﻮد
      ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻣﺤﺎءواﻧﺘﺸﺎراﺳﻜﻨﺎس
      ﺑﺮای ﺷﻤﺎرش اﺳﻜﻨﺎﺳﻬﺎ دﻳﮕﺮ وﻗﺖ زﻳﺎدی از ﻣﺮدم و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﺗﺤﻮﻳﻠﺪاران ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد .
      ﺣﺬف ﺻﻔﺮﻫﺎی اﺿﺎﻓﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﻲ و ﻛﺎﻫﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎی ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ ﻣﻲﺷﻮد.
      ﺗﺴﻬﻴﻞ و ﻛﺎﻫﺶ اﺳﺘﻬﻼک ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی ﺧﻮدﭘﺮداز - ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ آﺳﺎن و راﺣﺖ ﭘﻮل
      ﺣﺬف ﺻﻔﺮﻫﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﻧﻔﻮذ ارزﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ در اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﻮر ﻣﻲ ﺷﻮد .
      ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻮرم در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت
      ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎی ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﻮﻟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ .
      ﺑﺴﺒﺐ ﻗﻮی ﺗﺮ ﺷﺪن ﭘﻮل و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد ﭘﺮداﺧﺖ اﺳﻜﻨﺎس در دادوﺳﺘﺪﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ رواﻧﻲ ﻧﻴﺰ اﺣﺴﺎس ﺑﻬﺘﺮی ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲ آﻳﺪو ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺮدم ﻣﻲ ﺷﻮد
      ﺗﺴﻬﻴﻞ در اﻧﺠﺎم اﻣﻮر ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻣﺮدم
      ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ در ﻛﺸﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ
      در دادوﺳﺘﺪ روزاﻧﻪ از ﻧﻈﺮ ﻋﺪد ﭘﻮل ﻛﻤﺘﺮی ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ

      برخی ﻧﻘﺎط ضعف ﻃﺮح:
      ﺻﻒ و ﻣﻌﻄﻠﻲ ﻣﺮدم در ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﺑﺮای ﺗﻌﻮﻳﺾ ﭘﻮﻟﻬﺎ
      ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺟﻤﻊ آوری و اﻣﺤﺎء ﭘﻮﻟﻬﺎی ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﭼﺎپ و ﺗﻮزﻳﻊ اﺳﻜﻨﺎﺳﻬﺎی ﺟﺪﻳﺪ
      ﺣﺬف ﺻﻔﺮﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در اﺑﺘﺪا ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﺗﻮرﻣﻲ ﺑﺮ ﺑﺨﺸﻲ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﺷﻮدﻛﻪ دارای آﺛﺎررواﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻣﺮدم ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد
      اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﻲﻧﻈﻤﻲ ﺑﻴﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺒﻠﻲ و ﺟﺪﻳﺪ در دﻓﺎﺗﺮ و ﭘﺎﻳﮕﺎهﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﺻﻮرتﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ
      ﻋﺪم اﻣﻜﺎن ﺗﻌﻮﻳﺾ ﻫﻤﻪ ﭘﻮﻟﻬﺎ در ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﻲ اﻋﻼم ﺷﺪه
      ﺳﺮدرﮔﻤﻲ ﻣﺮدم در ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ دوﮔﺎﻧﮕﻲ ﭘﻮل


      آنچه که دولت را ترغیب به تصویب این لایحه کرده، حفظ کارایی پول ملی، تسهیل و بازیابی نقش ابزارهای پرداخت نقد در تبادلات پولی داخلی و هماهنگی با آنچه در فرهنگ و عرف جامعه درباره واحد پول ملی رواج یافته، بوده است.

      اما بسیاری از کارشناسان معتقدند حذف صفر از پول ملی هیچ تأثیری بر شاخص‌های اقتصادی که مهم‌ترین آن در ایران کاهش تورم است، نخواهد داشت و تغییری در عرضه و تقاضا ایجاد نمی‌کند بلکه بیشتر دارای اثرات روانی است. در این میان اقتصاددانان نظرهای متفاوتی در خصوص حذف چهار صفر از پول ملی دارند و برخی این سیاست را کارا و برخی این سیاست را ناکارآمد می‌دانند. هرچند زمان زیادی است در عمل صفرهای پول ملی حذف‌شده و مردم دیگر از آن استفاده نمی‌کنند و این حذف لفظی هم تأثیری بر کاهش تورم و قیمت‌ بازارها نداشته است.

      واقعیت اما آن است که به این زودی‌ها، اتفاقی مبنی بر حذف چهارصفر از پول ملی رخ نخواهد داد و آنگونه که مقامات بانک مرکزی می‌گویند، باید مقدمات کار فراهم شود واین موضوع به این زودی ها عملیاتی نخواهد شد. البته این موضوع در دی ماه سال گذشته نیز مجدد در دولت بررسی و مصوب شده بود اما همان زمان مقرر شده بود بانک مرکزی بررسی بیشتری روی موضوع انجام دهد. در آن مقطع زمانی، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده بود که این موضوع، تنها کار بانک مرکزی نیست و پس از تصویب در دولت، باید مصوبه مجلس را بگیرد.

      براین اساس، مصوبه امروز دولت فعلا قرار نیست تغییر جدیدی را بر روی واحد پول ملی یا تعداد صفرهای آن ایجاد کند.

      در عین حال، دولت کاهش هزینه چاپ و نشر اسکناس و سکوک و نیز رفع مشکلاتی از قبیل استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات ساده روزمره، معضلات شمارش و حمل حجم بالای اسکناس و سکه و خارج شدن مسکوکات از چرخه مبادلات اقتصادی کشور، از دیگر اهداف لایحه یاد شده، اعلام کرده است.


تهران- خیابان ولیعصر-بالاترازخیابان بهشتی - برج سپهر ساعی-

طبقه ششم-واحد603

تلفن: 88551391-021 و 88102279-021 و 88103271-021

مشهد -بلوارجانباز- تقاطع فرامرز عباسی- مجتمع کیان سنتر2- طبقه8- واحد808

بازرگانی: 31828 -051 و 09155555010
پشتیبانی: 31828-051 و 09155054255