• آموزش سریع و آسان حسابداری مقدماتی تا پیشرفته(بخش سوم)
      کد مقاله: 20004

      ثبت زیر در صورتی در دفاتر صورت میگیرد که مانده دفتری صندوق بیشتر از مانده واقعی صندوق باشد. (مانده صندوق دفتری 4,540,000 و مانده صندوق واقعی 4,500,000 ریال)


      حساب کسری و اضافات صندوق بدون ماهیت می باشد، بدین معنی که ممکن است مانده بدهکار و یا مانده بستانکار داشته باشد. این حساب با حساب خلاصه سود و زیان بسته می شود. طبق ثبت های زیر:


      بعضی از مؤلفین ابتدا حساب کسری و اضافات را با حساب هزینه های مالی (در صورت داشتن مانده بدهکار) و یا سایر درآمدها (در صورت داشتن مانده بستانکار) بسته و سپس ثبت بستن این حسابها را با حساب خلاصه سود و زیان در پایان دوره انجام می دهند.


      حساب بانک از گروه دارایی ها می باشد (دارایی جاری)، در نتیحه دارای ماهیت بدهکار بوده و از نوع حساب دائم می باشد و در تراز نامه (به عنوان اولین حساب از داراییها) نشان داده می شود و در پایان دوره مالی با حساب اختتامیه بسته می شود. حساب بانک بعد از صندوق، نقد ترین و قابل دسترس ترین حسابها می باشد که احتمال سوء استفاده از آن زیاد است.


      گزارشات ارسالی بانک :

      از طرف بانک 3 گزارش به صورت معمول ارسال می شود :

      1- اعلامیه بستانکاری :

      زمانی که وجه نقد به حساب بانک مژسسه واریز می گردد از طرف بانک اعلامیه ای به نام اعلامیه بستانکاری به مؤسسه ارسال می شود. (به دلیل اینکه مؤسسات برای بانک حکم حسابهای پرداختنی دارد)

      2- اعلامیه بدهکاری :

      زمانی که وجه نقد از حساب بانکی مؤسسه برداشت می گردد از طرف بانک اعلامیه ای به نام اعلامیه بدهکاری به مؤسسه ارسال می شود.

      3- صورت حساب بانکی :

      در این گزارش که به صورت دوره ای و با درخواست مؤسسه صورت می گیرد، کلیه واریزها و برداشت ها از حساب بانکی با ذکر تاریخ و شماره پیگیری و همچنین مانده فعلی بانک نشان داده می شود.


      اغلب بین مانده بانک طبق صورت حساب و مانده بانک طبق دفانر اختلاف وجود دارد، که برای بررسی این اختلاف اقدام به تهیه صورت مغایرت بانکی می کنیم. البته قبل از تهیه صورت مغتیرت بانکی باید اقلام ایجاد کننده اختلاف را پیدا کنیم.

      اقلام باز : به عناوین ایجادکننده اختلاف بین صورت حساب بانکی و حساب بانک دفاتر اقلام باز گویند. این اقلام شامل :

      1- چک های معوق

      2- چک های لاوصول (چک های برگشتی)

      3- سپرده بین راهی

      4- واریزی های نامشخص

      5- کارمزد بانکی

      6- اشتباهات

      برای رسیدن به مانده واقعی با بررسی اقلام باز اقدام به تهیه صورت مغایرت بانکی می شود.

      چک های معوق

      چک های صادر شده از طرف مؤسسه که طرف حسابها وجوه آن را از بانک دریافت ننموده اند . ثبت کاهش بانک بابت این چک ها از طرف مؤسسه درست می باشد و بالاخره وجه این چکها از بانک کسر خواهد شد. در نتیجه چکهای معوق در تهیه صورت مغایرت بانکی از مانده بانک طبق صورت حساب کسر می گردد.

      چک های لاوصول (چک های برگشتی)

      چک های در یافتی از دیگران که در زمان دریافت بانک افزایش داده شد ولی وجه آن به حساب واریز نشده است. بدلیل اینکه این چکها برگشت زده می شوند در نتیجه در صورت مغتیرت بانکی وجه این چکها از مانده بانک طبق دفاتر کسر می شود.

      سپرده بین راهی

      وجوهی که در ساعات پایانی کار بانک به حساب واریز ولی بانک به روز بعد در بانک ثبت می نماید و در صورت حساب بانکی دیده نمی شود. به دلیل اینکه این وجوه در حساب اعمال خواهد شد در صورت مغایرت بانکی به مانده بانک طبق صورت حساب اضافه می شود.

      واریزی های نامشخص

      وجوهی که به حساب بانکی واریز شده اند و از طرف بانک اعلامیه بستانکاری به مؤسسه ارسال نشده است. این وجوه باعث افزایش بانک شده که مؤسسه آن را افزایش نداده است در نتیجه در تهیه صورت مغایرت بانکی این وجوه به مانده بانک طبق دفاتر اضافه می گردد.

      کارمزد بانکی

      بانک جهت خدمات بانکی ارائه شده به مؤسسه از حساب مؤسسه وجوهی را تحت عنوان کارمزد کسر میکند که در صورت حساب ارسالی نشان داده می شود. این کارمزد چون از دفاتر کسر نشده است در تهیه صورت مغایرت بانکی از مانده طبق دفاتر کسر می شود.

      اشتباهات

      اشتباهات هم می تواند از طرف بانک باشد و هم از طرف حسابدار مؤسسه، همچنین ممکن است اثر افزایشی و یا کاهشی داشه باشد. در نتیجه باید نوع اشتباه مشخص گردد تا در صورت مغایرت بانکی نشاد داد.

      نمونه صورت مغایرت بانکی ( رسیدن به مانده واقعی)



      تعریف مطالبات : مطالبات طلبهای مؤسسه می باشد از شخاص دیگر که از رویدادهای گذشته ناشی می شود.

      حسابهای دریافتنی تجاری : مطالباتی که از فعالیت اصلی مؤسسه ایجاد شده است. مانند مطالبات حاصل از فروش نسیه و یا ارائه خدمات.

      اسناد دریافتنی : همان حسابهای دریافتنی تجاری میباشد که بابت آنها سند تجاری (سفته، برات و چک) دریافت شده است.

      سایر حسابها و اسناد دریافتنی : مطالباتی که حاصل فعالیت اصلی مؤسسه نمی باشد، این گونه مطالبات مستمر نیستند. مانند بهره دریافتنی ، بیمه دریافتنی، و ... .


      مطالبات قابل وصول : مطالباتی می باشد که وصول آنها قطعی است.

      مطالبات غیر قابل وصول : مطالباتی که قطعاً وصول نخواهد شد. (این گونه مطالبات را باید از دفاتر خارج کرد)

      مطالبات مشکوک الوصول : مطالباتی که نسبت به وصول و یا عدم وصول آنها اطمینان وجود ندارد.

      نکته : مطالباتی که غیرقابل وصول می باشند باید از دفاتر خارج شوند که اصطلاحاً به خروج مطلبات سوخت مطالبات گفته می شود.



      در این روش پس از اطمینان از اینکه مطالبات غیرقابل وصول می باشندمطالبات را از دفاتر خارج میکنیم (حسابهای دریافتنی بستانکار) و به دلیل آنکه حسابهای دریافتنی در زمان ایجاد درآمد (فروش و یا ارائه خدمات) در دفاتر افزایش یافته است. در نتیجه در زمان سوخت مطالبات باید از حسابی استفاده شود که مخالف درآمد باشد. به همین جهت از حساب هزینه استفاده می کنیم و نام هزینه را هزینه مطالبات سوخت شده می گذاریم.


      نکات :

      • از دو روش جذف مستقیم و ذخیره گیری مؤسسات مجاز به استفاده از یک روش می باشند و باید در دوره های بعد از همین روش استفاده کنند مگر اینکه استفاده از روش باعث ارائه گزارشات نادرست شود. (اصل ثبات رویه)
      • مؤسساتی که در سال اول فعالیت خود می باشند در زمان سوخت مطالبات از روش حذف مستقیم استفاده می کنند و در پایان دوره می توانند روش خود را تغییر دهند.
      • روش حذف مستقیم اصل تطابق هزینه با درآمد را رعایت نمی کند.


      در این روش نسبت به مطالباتی که مشکوک الوصول می باشند قبل از سوخت ذخیره گیری می نامیم و در حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول قرار داده و در زمان سوخت از این حساب استفاده میکنیم. ذخیره گیری در پایان دوره صورت می گیرد.


      حساب ذخیره م.م طبق اصل محافظه کاری ایجاد شده و اصل تطابق هرینه با درآمد را نیز رعایت می کند.

      ذخیره گیری بر اساس تجربیات قبلی صورت می گیرد و در نتیجه یک حساب برآوردی می باشد.



      در این روش تعداد طرف حسابهای مؤسسه کم می باشد و می توان وضعیت تک تک طرف حسابها را بررسی نمود و میزان مطالبات مشکوک الوصول را مشخص نمود. برای درک بهتر مثالی در این رابطه زده می شود.

      مطالبات مؤسسه از حسنی، حسینی، رضایی به ترتیب برابر است با 5,000,000 ، 6,000,000 و 4,000,000 ریال می باشد. با بررسی های انجام شده مطالبات قابل وصول به ترتیب برابر است با 80% ، 100% و 50%

      مطلوب است : محاسبه و ثبت مطالبات مشکوک الوصول مؤسسه.

      حل : برای حل این مسئله ابتدا مبلغ مطالبات هر طرف حساب در درصد قابل وصول ضرب شده و حاصل را از کل مطالبات کسر میکنیم که مطالبات مشکوک الوصول بدست می آید.



      5,000,000 این روش یکی از بهترین و دقیق ترین روشهای محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول می باشد. که بر اساس تاریخ سررسید مطالبات و درصد مطالبات مشکوک الوصول میتوان مطالبات مشکوک الوصول را محاسبه و ثبت نمود.



      در این روش ابتدا مانده حسابهای دریافتنی را در پایان دوره بدست آورده سپس در درصدی که نسبت به تجربیات گذشته بدست آمده ضرب میکنیم. حاصل مطالبات مشکوک الوصل می باشد که در دفاتر ثبت میکنیم.

      مثال :

      مانده حسابهای دریافتنی در ابتدای دوره 5,000,000ریال می باشد، فروش نسیه طی دوره 4,000,000ریال، وصول مطالبات در طی دوره 3,000,000ریال می باشد.

      مطلوب است : محاسبه مطالبات مشکوک الوصول بر اساس 10% مانده حسابهای دریافتنی و ثبت ذخیره گیری در دفاتر



      در این روش ابتدا فروش نسیه را از کل فروش محاسبه کرده و سپس فروش نسیه را که خالص نبوده (تخفیفات نقدی و برگش از فروش و تخفیفات را کسر میکنیم) در درصد داده شده ضرب میکنیم.

      مثال :

      کل فروش مؤسسه 4,000,000ریال می باشد، 40% فروش نقد می باشد. برگشت از فروش و تخفیفات فروش نسیه 2,000,000 و تخفیفات نقدی فروش نسیه 3,000,000ریال می باشد.

      مطلوب است: محاسبه و ثبت مطالبات مشکوک الوصول بر اساس 10% فروش نسیه خالص


      نکته : توجه کنید ممکن است در سوالات فروش نقد و نسیه را تفکیک نکند و فقط فروش را به شما بدهد، در این شرایط مبلغ داده شده به عنوان فروش همان فروش نسیه می باشد.


      مفروضات حسابداری به فرض های اولیه ای گفته می شود که بنیان اصول حسابداری، استانداردهای حسابداری و روش های حسابداری را شکل می دهند. این مفروضات عبارتند از :

      - فرض تفکیک شخصیت

      فرض تفکیک شخصیت یک از اساسی ترین مفروضات حسابداری می باشد. زیرا این فرض به هر واحد اقتصادی (اعم از اینکه دارای شخصیت حقوقی یا فاقد آن باشد) به عنوان یک واحد مستقل از مالک یا مالکان آن و نیز جدا از مؤسسات دیگر نگاه میکند. با این فرض هر مؤسسه یک شخصیت حقوقی مستقل فرض شده که میتواند دارایی تحصیل نموده، بدهی و هزینه تعهد و درآمد نیز تحصیل نماید. بر مبنای این فرض، مطالبات و دیون شخصی صاحبان واحد تجاری به اشخاص ثالثریال حزء منابع تعهدات واحد تجاری محسوب نمی گردد اگر چه در شرکت های تضامنی و مؤسسات انفرادی با اینکه شخصیت شرکت یا مؤسسه، مستقل از شخصیت مالک یا مالکان آن می باشد اما از نظر قانونی این تفکیک وجود ندارد و بستانکاران این گونه مؤسسات می توانند طلب خود را از داراییهای مؤسسه یا اموال شخصی صاحبان سرمایه وصول نمایند.

      - فرض واحد اندازه گیری

      برای اندازه گیری هر ویژگی یا کیفیت، در نکاه اول به یک مقیاس اندازه گیری نیاز می باشد. مثلاً واحد اندازه گیری طول متر، وزن کیلوگرم، انسان نفر، زلزله ریشتر و ... میباشد. در حسابداری نیز «پول» به عنوان واحد اندازه گیری مطالبات فرض شده است. کلیه مبادلاتی که توسط حسابداران در دفاتر یا صورت های مالی منعکس می گردد، معرف حجم و یا مقدار نمی باشد بلکه تنها بهای آنها را نشان می دهند.

      -فرض تعهدی

      این فرض حاکی از این است که باید درآمدها به مخض تحقق و هزینه ها به محض تحمل و بدون توجه به دریافت یا پرداخت وجه نقد مربوط شناسایی شود. این فرض بر تحقق درآمد، تحمل هزینه و تطابق دقیق هزینه ها با درآمدهای شناسایی شده، تاکید دارد.

      - فرض تداوم فعالیت

      بدین معنی می باشد که واحد تجاری عملیات خود را در آینده قابل پیش بینی ادامه خواهد داد.به بیان دیگر، واحد تجاری آن قدر به موجودیت خود ادامه می دهد تا برنامه های جاری خود را اجراء و تعهدات خود را ایفا کند. بر اساس این فرض داراییها و بدهی ها به جاری و بلند مدت تقسیم می شود.

      - فرض دوره مالی

      عملکرد مؤسسه بعد از پایان فعالیت و در زمان انحلال مؤسسه به طور دقیق قابل ارزیابی می باشد، اما برای اینکه استفاده کنندگان بتوانند بر وضعیت و عملکرد مؤسسه تجزیه و تحلیل داشته باشند، باید عمر طولانی مؤسسه را به دوره های کوناه تر تقسیم نمود که به آن دوره مالی گفته می شود که به صورت یکساله می باشد.


      آن گروه از مفاهیم حسابداری که رهنمودها و مبانی لازم در مورد نحوه اندازه گیری، ثبت و گزارش اطلاعات مالی را به طور مشخص فراهم می آورد. مفروضات حسابداری جنبه زیربنایی دارند در حالی که اصول حسابداری بیشتر جنبه کاربردی و عملی دارند. اصول عبارتند از :

      * اصل بهای تمام شده

      * اصل تحقق درآمد

      * اصل تطابق هزینه ها یا درآمدها

      * اصل افشاء


      اصل بهای تمام شده تاریخی

      به موجب اصل بهای تمام شده تاریخی، تمام رویدادهای مالی به بهای تمام شده در تاریخ وقوع ثبت و در صورتهای مالی منعکس می شوند. اصل بهای تمام شده تاریخی در مورد اندزه گیری بدهی ها، هزینه ها و زیانها نیز حاکم است.

      اصل تحقق درآمد

      طبق اصل تحقق درآمد، درآمد زمانی شناسایی می شود که دو شرط زیر صورت گرفته باشد:

      1- معامله انجام شده باشد.

      2- درآمد حاصله قابل اندازه گیری به پول رایج باشد.

      اصل تطابق هزینه ها با درآمد ها

      یعنی هزینه های انجام شده برای تحصیل درآمد باید در همان دوره که درآمد شناسایی می شود با درآمد مقابله گردد تا سود و زیان خالص دوره معلوم گردد. تفکیک

      شناسایی هزینه ها :

      1- رابطه علت و معلولی

      یعنی وقوع درآمد و هزینه ها همزمان است. مانند : بهای تمام شده کالای فروش رفته، هزینه کمیسیون فروش و هزینه ی حمل و تحویل کالا به مشتریان

      2- تخصیص منظم و منطقی هزینه ها

      وقتی مخارج در طی چند دوره اتفاق بیفتد (مانند استهلاک) مخارج باید به دوره ها سرشکن شود.

      مثال دیگر : هزینه سود تضمین شده (بهره) تسهیلات بلند مدت دریافتنی

      3- شناخت بادرنگ

      وقتی بین درامد و مخارج رابطه علت و معلولی وجود نداشته باشد و مخارج فاقد منافع آتی باشند، این گونه مخارج باید بلافاصله پس از وقوع به عنوان هزینه شناسایی شوند. مانند هزینه تبلیغات و هزینه آموزش کارکنان.

      اصل افشاء

      این اصل ایجاب میکند که کلیه واقعیتهای با اهمیت مربوط به رویدادها و فعالیتهای مالی واحدهای تجاری به شکل مناسب و کامل گزارش شود.


      محدودکننده های حسابداری، اصول حسابداری را برابر شرایط خاص تعدیل مینمایند. به محدود کننده های حسابداری، میثاقهای حسابداری نیز گفته می شود. این محدود کننده عبارتند از :

      1- احتیاط (محافظه کاری)

      یعنی نتایج بدست آمده از ثبتهای حسابداری باید کمترین اثر را بر درآمدها و بیشترین اثر را بر هزینه ها داشته باشد تا از ارائه سودی غیر واقعی در گزارشات مصون باشیم به عبارت دیگر شناسایی و ثبت درآمدها سخت تر از شناسایی و ثبت هزینه ها می باشد.

      2- اهمیت

      واحدهای اقتصادی مجازند در خصوص اقلامی که با توجه به وضعیت، محیط و عملکرد واحد از جهت ارزش، ناچیز و کم اهمیت می باشند از بکار گرفتن روشهای صحیح تتوریک اجتناب نموده و به چای آن از روشهایی استفاده کنند که کم هزینه تر، عملی تر و راحت تر باشد.

      3- فزونی منافع بر مخارج

      منافع حاصل از گزارشات مالی یک مؤسسه باید بیشتر از هزینه اجرا و اعمال روشهای حصول به نتایج آن باشد، به عبارت دیگر مخارج ارائه برخی از اطلاعات و صرف وقت و هزینه جهت طبقه بندی کردن آنها در حسابداری بیشتر از منفعت ارائه این اطلاعات نباشد.

      4- خصوصیات صنعت

      ویژگی ها و خصوصیات برخی از صنایع، روشها و رویه های خاصی را می طلبدو در برخی از موارد ممکن است ویژگی یک صنعت خاصریال بکارگیری روشی را ایجاب نماید که مطابق اصول پذیرفته شده حسابداری نباشد. این ویژگی میتواند استثناء در بکارگیری اصول و رویه های حسابداری را توجیه نماید. مثلا در پیمانکاری قبل از تکمیل فرآیند کسب سود و همزمان با پیشرفت کار، درآمد شناسایی می گردد که این خود استثنایی بر اصول پذیرفته شده حسابداری محسوب می گردد.


      لوکا پاچولی پدر حسابداری نوین می گوید :

      کسی که هیچ کاری نمی کند، و هیچ اشتباهی نمی کند ، هیچ چیز یاد نمی گیرد.

      وقوع اشتباه در حسابداری امری اجتناب ناپدیر است و عواملی چون تنوع و پیچیدگی موضوعات، حجم زیاد کار، خستگی، کسالت، بی اطلاعی، بی دقتی و عملیات تکراری احتمال اشتباه را افزایش می دهد. اغلب اشتباهاتی که در حسابداری رخ میدهد غیر عمدی است. با این حال ممکن است به قصد سوء استفاده، مخفی کردن و یا ارائه نادرست اطلاعات مالی نیز اشتباهاتی صورت گیرد.

      اشتباهات اعم از عمدی و غیرعمد ممکن است در موارد زیر روی دهد :

      1- در تجزیه و تحلیل معاملات

      2- در ثبت معاملات در دفتر روزنامه و یا ثبت نکردن آنها

      3- در نقل اقلام از دفتر روزنامه به دفترکل

      4- در مانده گیری حسابها

      5- در نقل مانده حسابهای دفتر کل از یک صفحه به صفحه دیگر

      6- در انتقال مانده ها به تراز آزمایشی

      7- در جمع زدن ستونهای تراز آزمایشی

      8- در اصلاح حسابها


      طبقه بندی اشتباهات

      اشتباهات دفتر داری را از لحاظ امکان کشف در جریان عادی عملیات حسابداری میتوان به دو دسته زیر تقسیم کرد:

      الف ) اشتباهاتی که موجب عدم توازن تراز آزمایشی می شوند.

      ب ) اشتباهاتی که موجب عدم توازن تراز آزمایشی نمی شوند.


      اشتباهاتی که موجب عدم توازن تراز آزمایشی می شوند

      اشتباهات زیر باعث می شوند تراز آزمایشی دو ستونی و یا دو ستون آخر تراز آزمایشی چهار ستونی توازن نداشته باشد.

      1. جمع زدن غلط ستونهای مانده حساب در تراز آزمایشی

      2. انتقال ندادن یک طرف ثبت روزنامه به حسابهای دفتر کل. ( مثل : در فروش نقدی ممکن است طرف بدهکار معامله به درستی به حساب صندوق یا بانک نقل شود. اما طرف بستانکار به حساب فروش نقل شود)

      3. انتقال دادن هر دو طرف یک ثبت روزنامه به ستون بدهکار یا ستون بستانکار حسابهای دفتر کل. ( مثال: در نقل ثبت روزنامه مربوط به خرید نقدی 100000 ریال کالا ممکن است حساب خرید به درستی بدهکار اما در نقل طرف بستانکار اشتباه شود و مبلغ مزبور به جای ستون بستانکار حساب صندوق به ستون بدهکار صندوق نقل شود).

      4. نقل مبلغ نادرست به حسابهای دفتر کل (مثال: ممکن است یک طرف ثت روزنامه ای به مبلغ 100000 ریال اشتباهاً به مبلغ 10000 ریال به حساب مربوط به دفتر کل وارد شود).

      5. نوشتن رقم بدهکار و بستانکار نامساوی برای یک معامله در دفتر روزنامه ( مثال: ممکن است طرف بدهکار یک ثبت روزنامه 20000 ریال و طرف بستانکار آن اشتباهاً 200000 ریال نوشته شود) اختمال این نوع اشتباه در ثبتهای مرکب بیشتر است.

      نقل

      اشتباهاتی که موجب عدم توازن تراز آزمایشی چهار ستونی نمی شود :

      اشتباهات زیر بدون آن که بر توازون تراز آزمایشی اثر بگذارند موجب عدم تطابق رقم گردش عملیات دفتر روزنامه و دفتر کل می شوند.

      1 : عدم انتقال دو طرف یک ثبت روزنامه به حسابهای مربوط در دقتر کل

      2 : انتقال دوطرف یک ثبت روزنامه با مبلغ کمتر یا بیشتر، به حسابهای مربوط در دفتر کل

      3 : وقوع اشتباهات خنثی کننده ( مثال: در صورتی که جمع ستون بدهکار یکی از حسابهای دارایی و جمع ستون بستانکار یکی از حسابهای بدهی به یک میزان کمتر یا بیشتر از واقع قلمداد شود).

      کشف شتباهات :

      معمولا برای کشف اشتباه یا اشتباهاتی که موچب عدم توازن تراز آزمایشی شده است. روشهای زیر بکار می رود.

      • جمع زدن مجدد ستونهای تراز آزمایشی به ترتیب عکس. یعنی اگر ستونها ابتدا از بالا به پایین جمع زده شده است بار دوم از پایین به بالا جمع زده می شود.

      • مقابله مانده حسابهای دفتر کل با اقلام مندرچ در تزار آزمایشی

      • کنترل نقل مانده حسابها از یک صفحه به صفحه بعد دفتر کل

      • کنترل محاسبات مربوط به مانده گیری حسابهای دفتر کل

      • بررسی ستون عطف دفتر روزنامه برای پیدا کردن اقلامی که احتمالا به دفتر کل نقل نشده اند

      • بررسی صحت انتقال اقلام از دفتر روزنامه به حسابهای دفتر کل از طریق مقابله یکایک مبالغ ثبت شده در دفتر روزنامه با مبالغ نقل شده به حسابهای دفتر کل

      شیوه های کشف بعضی اشتباهات :

      ب ) اشتباهاتی که موجب عدم توازن تراز آزمایشی نمی شوند.

      1. تجزیه و تحلیل غلط یک معامله : در تجزیه و تحلیل یک معامله ممکن است حسابهایی که باید بدهکار یا بستانکار شوند، به درستی تعیین نشود و یک قلم به حساب نامناسبی منتقل گرددو ( مثال : هزینه تعمیرات یک ماشین اشتباها به حساب دارایی مربوط نقل شود. این گونه اشتباهات را اشتباه اصولی نیز می نامند)

      2. از قلم افتادگی : این اشتباه زمانی رخ می دهد که یک یا چند معامله به دلایلی نظیر گم شدن اسناد و مدارک اولیه در دفتر روزنامه ثبت نگردد. (مثال: فروش کالا به یکی از مشتریان در دفتر روزنامه ثبت نشود و در نتیجه، به حسابهای مربوط در دفتر کل نیز انتقال نیابد)

      3. ثبت نکردن یک معامله به مبلغی کمتر یا بیشتر در دفتر روزنامه : (مثال : ممکن است در ثبت خریدی به مبلغ 100000 ریال چس از کسر 10% تخفیف تجاری به جای آن که معامله به مبلغ 90000 ریال در دفتر روزنامه ثبت شود. رقم 100000 ریال ملاک ثبت قرار گیرد.)

      4. نقل نکردن دو طرف یک ثبت روزنامه به حسابهای دفتر کل : این اشتباه اگرچه بر توازن تراز آزمایشی اثر ندارد ولی بطوری که قبلا گفته شد، در صورت تهیه تراز آزمایشی چهار ستونی، رقم گردش عملیات دفتر روزنامه با رقم گردش عملیات حسابهای دفتر کل یکسان نخواهد بود.

      5. اشتباه در نقل اقلام : این اشتباه زمانی رخ می دهد که معامله به درستی در دفتر روزنامه ثبت ولی مبلغ صحیح بدهکار یا بستانکار، اشتباها به بدهکار یا بستانکار حساب یا حسابهای دیگری نقل شود. ( مثال : ممکن است در نقل یک قلم که در دفتر روزنامه به درستی به حساب صندوق بدهکار شده است اشتباها به جای حساب صندوق، حساب بانک بدهکار شود).

      6. اشتباهات متقابل و خنثی کننده : گاه اثر یک اشتباه با وقوع اشتباه دیگری دقیقا به همان مبلغ خنثی می شود. ( مثال: مانده یک حساب دارائی در دفتر کل اشتباها معادل 10000ریال بیش از واقع محاسبه شود و در عین حال، مانده یک حساب بدهی نیز به همین مبلغ اضافه تر منظور گردد و این دو اشتباه یکدیگر را خنثی کنند).


      حساب های معین مجموعه حساب های کمکی یا مکمل برخی از حساب های دفتر کل هستند. در صورت نیاز می توان برای یک حساب دفتر کل چنیدن حساب معین ایجاد کرد.

      در بسیاری از موارد واحدهای اقتصادی به اطلاعاتی جزئی تر از آنچه که در دفتر کل ثبت می شود نیاز دارند. مثلاً وقتی واحد اقصادی از فروشندگان متعهدی به طور نسیه اثاثه یا ملزومات خریداری می کند در دفتر کل ازیک حساب به نام حساب های پرداختنی استفاده می شود. مانده حساب های پرداختنی در دفتر کل در یک زمان مشخص، جمع بدهی های مؤسسه را بابت خریدهای نسیه نشان می دهد. اما از روی دفتر کل به سختی می توان معلوم کرد که واحد اقتصادی به چه کسانی بدهی دارد. برای رفع این مشکل از حسا های دفتر معین استفاده می شود.

      دفتر معین یک دفتر کمکی میباشد. شکل ظاهری دفتر معین دقیقا شبیه دفتر کل می باشد.

      لازم به یادآوری است که دفاتر معین از روی اسناد حسابداری ثبت می شوند.



      منظور از کدینگ حسابها، شماره گذاری کردن حسابها می باشد. از کدینگ حسابها بیشتر در سیستمهای رایانه ای استفاده می شود ولی در سیستمهای دستی نیز از این کدها برای جستجوی سریعتر استفاده می شود. جسابها را بر اساس زیر شماره گذاری میکنند.



      ثبت های ساده و مرکب

      ثبت معاملات و عملیات مالی در حسابها به دو نوع تقسیم میشود که عبارتند از 1- ثبت ساده 2- ثبت مرکب

      ثبت شاده : هر ثبتی را که یک قلم بدهکار و یک قلم بستانکار داشته باشد ثبت شاده می گویند.

      هر معامله الزاماً تنها دارای یک قلم بدهکار و یک قلم بستانکار نیست بلکه ممکن است در یک معامله چند حساب بدهکار یا بستانکار شود. هر ثبتی که بیش از یک قلم بدهکار و یا بیش از یک قلم بستانکار داشته باشد ثبت مرکب خوانده می شود. توجه داشته باشید که در یک ثبت مرکب چند قلم بدهکار یا بستانکار میشود و معمولا تمام اقلام بدهکار قبل از اقلام بستانکار ثبت می شوند.



      تعریف استهلاک :

      کاهش ارزش دارایی ثابت در اثر استفاده از آن را استهلاک می نامند. (البته این نکته را باید در نظر بگیرید که اگر درایی ثابتی در مؤسسه وجود داشته باشد و از آن استفاده نگردد طبق قانون مالیات های مستقیم باید 30% هزینه استهلاک عدی را به عنوان استهلاک در دفاتر نشان داد)


      از این عوامل یک عامل واقعی (بهای تمام شده) و دو عامل برآوردی ( عمر مفید و ارزش اسقاط) می باشند.

      بهای تمام شده دارایی ثابت : بهای تمام شده دارایی ثابت عبارتند از کلیه هزینه هایی که باید انچام شود تا دارایی ثابت در اختیار مؤسسه قرار گیرد. این هزینه ها عبارتند از بهای خرید، هزینه حمل و هزینه نصب و راه اندازی و ... .

      عمر مفید : منظور از عمر مفید مدت زمان استفاده از دارایی ثابت است که انتظار داریم دارایی در این مدت به صورت عادی قابل استفاده باشد. عمر مفید ممکن است سال، تعداد تولید و یا ساعات و میزان استفاده از دارایی ثابت باشد.

      ارزش اسقاط : ارزشی که انتظار داریم دارایی ثابت در پایان عمر مفید به آن بها قابل فروش باشد.

      روش خط مستقیم : برای محاسبه استهلاک روشهای مختلفی وجود دارد که در این دوره شما با روش خط مستقیم آشنا می شوید. برای محاسبه هزینه استهلاک در این روش از رابطه زیر استفاده میشود.


      نکته : استهلاک همیشه در پایان سال و یا قبل از تهیه گزارشات محاسبه و ثبت می شود.


      مثال : بهای تمام شده دارایی ثابتی 20,000,000 ریال می باشد عمر مفید آن 10 سال و ارزش اسقاط آن 2,000,000ریال برآورد شده است. این دارایی ثابت در ابتدای سال 80 خریداری شده است.

      مطلوب است : محاسبه و ثبت هزینه استهلاک سال 80 و 81



      نکته : در این روش هزینه استهلاک سال اول برابر است با هزینه استهلاک سالهای بعد. به این ترتیب که به صورت مساوی هر سال بخشی از بهای تمام شده به عنوان هزینه استهلاک در دفاتر ثبت می شود. در نتیجه برای سال 81 و سالهای دیگر همین ثبت در پایان سال تکرار می شود. زینه استهلا

      هزینه استهلاک :

      هزینه استهلاک مانند سیر حسابهای هزینه ای یک حساب موقت می باشد که در پایان دوره با حساب خلاصه سود و زیان بسته می شود و در گزارش سود و زیان در قسمت هزینه های عملیاتی نشان داده می شود.

      استهلاک انباشته :

      به مجموع هزینه های استهلاک در طی عمر مفید استهلاک انباشته گفته می شود.

تهران- خیابان ولیعصر-بالاترازخیابان بهشتی - برج سپهر ساعی-طبقه ششم-واحد603 تلفن: 88551391-021 و 88102279-021 و 88103271-021

مشهد -بلوارجانباز- تقاطع فرامرز عباسی- مجتمع کیان سنتر2- طبقه8- واحد808

بازرگانی: 31828 -051 و 09155555010
پشتیبانی: 31828-051 و 09155054255

تلگرام : 09150064780 ایمیل : info@paya.ws